Pediatria
Wiek korygowany wcześniaka: jak go obliczyć, do czego służy i do kiedy się go stosuje
Wcześniak ma dwa wieki: ten z kalendarza i ten, który odpowiada jego rozwojowi. Jak obliczyć wiek korygowany według Amerykańskiej Akademii Pediatrii, czym różni się od wieku postmenstruacyjnego i dlaczego szczepień się nie koryguje.
Darmowe narzędzie
Wiek Korygowany Wcześniaka
Gdy dziecko rodzi się przed czasem, rodzina wychodzi ze szpitala z dwiema ważnymi datami: dniem, w którym się urodziło, i dniem, w którym powinno było przyjść na świat. Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) zaleca, by przy ocenie rozwoju brać pod uwagę obie, bo dziecko, które urodziło się osiem tygodni wcześniej, nie miało tylu tygodni dojrzewania co dziecko urodzone o czasie tego samego dnia. To właśnie różnica między tymi datami zamienia wiek z kalendarza w wiek korygowany.
Czym jest wiek korygowany
Wiek korygowany to wiek, jaki miałoby dziecko, gdyby liczyć go od przewidywanego terminu porodu, a nie od dnia narodzin. W języku angielskim nazywa się go też „adjusted age”, czyli wiekiem skorygowanym: to ta sama koncepcja pod inną nazwą. AAP zdefiniowała go w 2004 roku razem z pozostałymi określeniami wieku w okresie okołoporodowym właśnie po to, by pediatrzy, neonatolodzy i badacze przestali używać różnych terminów na tę samą rzecz.
Obliczenie sprowadza się do odejmowania. Bierze się wiek chronologiczny dziecka w tygodniach (tygodnie, które minęły od narodzin) i odejmuje tygodnie, których zabrakło mu do 40. Przykład podawany przez samą AAP: dziecko urodzone w 32. tygodniu przyszło na świat 8 tygodni wcześniej. Gdy skończy 4 miesiące życia (16 tygodni), jego wiek korygowany wyniesie 2 miesiące i należy oczekiwać, że będzie robić to, co 2-miesięczne niemowlę urodzone o czasie, a nie 4-miesięczne.
Cztery wieki wcześniaka
Wiek ciążowy
W chwili porodu
Ukończone tygodnie i dni ciąży w dniu porodu, na przykład 32+4.
Wiek chronologiczny
Od narodzin
Rzeczywisty wiek kalendarzowy. Ten widnieje w dokumentach i ten decyduje o szczepieniach.
Wiek postmenstruacyjny
Ciążowy + chronologiczny
Stosowany głównie na oddziale neonatologicznym, dopóki dziecko nie osiągnie przewidywanego terminu porodu.
Wiek korygowany
Chronologiczny − brakujące tygodnie
Liczony od przewidywanego terminu porodu. Ten stosuje się przy ocenie rozwoju i wzrastania.
Jak go obliczyć krok po kroku
- Zapisz wiek ciążowy w chwili porodu w tygodniach i dniach (ten podany w karcie wypisowej).
- Odejmij go od 40 tygodni: wynik to liczba tygodni wcześniactwa. Dziecko urodzone w 33+4 przyszło na świat 6 tygodni i 3 dni wcześniej.
- Policz tygodnie, które minęły od narodzin do dziś: to wiek chronologiczny.
- Odejmij tygodnie wcześniactwa od wieku chronologicznego. To, co zostanie, jest wiekiem korygowanym.
- Jeśli wynik wychodzi ujemny, dziecko nie osiągnęło jeszcze przewidywanego terminu porodu: na tym etapie mówi się o wieku postmenstruacyjnym, a nie o wieku korygowanym.
Dlaczego odejmuje się od 40, skoro ciąża donoszona to już 39 tygodni?
AAP przypomina, że dziś ciążę uznaje się za „w pełni donoszoną” w 39. tygodniu, ale wiek korygowany nadal oblicza się względem 40 tygodni, czyli punktu odniesienia dla przewidywanego terminu porodu. To nie jest sprzeczność: donoszenie określa, kiedy poród jest bezpieczny, a 40 tygodni wyznacza punkt, od którego się liczy.
Do czego służy wiek korygowany (a do czego nie)
Przede wszystkim służy do oceny rozwoju. Według AAP przez pierwsze dwa lata wiek korygowany znacznie lepiej pokazuje, kiedy dziecko powinno osiągać kolejne kamienie milowe: trzymać główkę, uśmiechać się, przewracać się. Patrzenie przez pryzmat wieku kalendarzowego prowadzi do nieuzasadnionych obaw, bo wymaga się od dziecka umiejętności odpowiadających tygodniom, których nie przeżyło poza macicą. Tak samo jest z masą ciała i długością: porównanie ich z siatkami centylowymi WHO według wieku chronologicznego sztucznie zaniża wynik.
Szczepienia według rzeczywistego wieku
Wieku korygowanego nie stosuje się do kalendarza szczepień. Komitet ds. Chorób Zakaźnych AAP wskazuje, że wcześniaki w stabilnym stanie zdrowia powinny otrzymywać pełne dawki standardowych szczepionek w tym samym wieku chronologicznym co dzieci urodzone o czasie. Odkładanie ich „dla korekty” zostawia dziecko bez ochrony właśnie wtedy, gdy ryzyko jest największe.
Do kiedy koryguje się wiek
AAP mówi o pierwszych dwóch latach życia: to okres, w którym posługiwanie się wiekiem korygowanym pomaga ocenić, kiedy spodziewać się kolejnych umiejętności. W miarę jak dziecko rośnie, kilka tygodni różnicy ma coraz mniejsze znaczenie wobec jego całkowitego wieku. Jeśli twoje dziecko urodziło się bardzo przedwcześnie, pediatra lub poradnia kontynuacji opieki neonatologicznej powie ci, jak długo warto korygować wiek w jego konkretnym przypadku.
Kategorie wcześniactwa według WHO
Wiek ciążowy w chwili porodu
Skrajny wcześniak
< 28 tygodni
Ponad 12 tygodni różnicy w stosunku do przewidywanego terminu porodu.
Bardzo wczesny wcześniak
28 do < 32 tygodni
Od 8 do 12 tygodni korekty.
Umiarkowany lub późny wcześniak
32 do < 37 tygodni
Do 8 tygodni korekty. Od 37. tygodnia nie ma czego korygować.
Nasz kalkulator wieku korygowanego liczy co do dnia: na podstawie daty urodzenia oraz tygodni i dni ciąży podaje wiek korygowany w miesiącach i tygodniach, przewidywany termin porodu, wiek postmenstruacyjny i kategorię według WHO. A jeśli chcesz porównać masę ciała, długość lub obwód głowy dziecka z siatkami centylowymi WHO, kalkulator wzrastania od 0 do 24 miesięcy automatycznie uwzględnia wiek korygowany, gdy podasz tygodnie ciąży.
Źródła
- American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org). Corrected Age For Preemies.
- Engle WA; AAP Committee on Fetus and Newborn (2004). Age terminology during the perinatal period. Pediatrics 114(5):1362-1364.
- Saari TN; AAP Committee on Infectious Diseases (2003). Immunization of preterm and low birth weight infants. Pediatrics 112(1):193-198.
- Światowa Organizacja Zdrowia. Preterm birth (informacja WHO).
