Kalkulator Powierzchni Ciała (BSA)

Powierzchnia Ciała (BSA) to szacunkowa całkowita powierzchnia ciała ludzkiego, wyrażona w metrach kwadratowych (m²). Ma znaczenie kliniczne, ponieważ lepiej niż sama masa ciała koreluje z kluczowymi parametrami fizjologicznymi: rzutem serca, klirensem nerkowym i podstawową przemianą materii. BSA stanowi podstawę dawkowania chemioterapii (większość cytostatyków dawkuje się w mg/m²), obliczania indeksu sercowego i dawkowania pediatrycznego. Średnie BSA dorosłego to ok. 1,7–1,9 m² u kobiet i 1,9–2,1 m² u mężczyzn.

Formuła Du Bois (1916) pozostaje historycznym złotym standardem i jest najczęściej stosowana w onkologii i kardiologii. Formuła Mosteller (1987) jest preferowana ze względu na prostotę i daje praktycznie równoważne wyniki u dorosłych o przeciętnej budowie. Formuła Haycock (1978) jest najdokładniejsza u dzieci. W praktyce klinicznej najważniejsze jest konsekwentne stosowanie formuły określonej przez protokół instytucji.

Większość cytostatyków (związki platyny, taksany, antracykliny, fluorouracyl) jest dawkowana w mg/m² BSA. Podejście to równomierniej rozkłada ekspozycję na lek u osób różnej budowy ciała, ponieważ eliminacja nerkowa i wątrobowa koreluje lepiej z BSA niż z masą ciała. Niektóre protokoły ograniczają maksymalne BSA do 2,0 m², aby zapobiec toksyczności u bardzo dużych pacjentów.

Średnie BSA dorosłego wynosi ok. 1,7–1,9 m² u kobiet i 1,9–2,1 m² u mężczyzn. Kalkulator klasyfikuje BSA w trzech kategoriach: niskie (< 1,5 m²), prawidłowe (1,5–2,2 m²) i podwyższone (> 2,2 m²). W klinice BSA jest zawsze stosowane w określonym kontekście (dawkowanie leków, ocena kardiologiczna itp.).

Indeks Sercowy (IS) = Rzut Serca (RS) / BSA. Normalizuje rzut serca do wielkości ciała, umożliwiając porównanie między pacjentami. Prawidłowy IS wynosi 2,5–4,0 L/min/m². Poniżej 2,2 L/min/m² sugeruje wstrząs kardiogenny; powyżej 4,0 może wskazywać na stany wysokiego rzutu (sepsa, nadczynność tarczycy). BSA jest również stosowane do korekcji eGFR do 1,73 m².

Poza chemioterapią BSA stosuje się w: (1) Korekcja eGFR: współczynnik filtracji kłębuszkowej jest normalizowany do 1,73 m² BSA. (2) Indeks sercowy: normalizuje rzut serca do wielkości ciała. (3) Dawkowanie pediatryczne: umożliwia obliczanie dawek leków u dzieci. (4) Oparzenia: reguła dziewiątek używa proporcji BSA. (5) Monitorowanie hemodynamiczne: indeks zużycia tlenu, indeks pracy lewej komory.